RESİM DERSİ

DERSİN   AMACI;

 "Lise resim dersi"nde  öğrencilerimizin görsel algılama, algıladığını biçimlendirebilme ve yeteneklerini arttırıcı yönde çalışmalar yapılmaktadır. Değişik örneklerle ve panolarla desteklenen etkinlikler, yaparak ve yaşayarak öğrenme metotlarına uygun olarak, öğrenci merkezli gerçekleştirilmektedir.  

Konuya uygun olarak bireysel ve grup çalışmalarıyla öğrenciler, becerilerinin farkında olarak kendi öz güvenlerini sağlamakla birlikte yoğun ders programlarının arasında 2 saat boyunca stresten uzak durarak, gerginliklerini minimum seviyeye indirmiş olmaktadırlar.

Bununla birlikte öğrencilere, sahne dekorlarını ve okul panolarını da düzenletilerek sorumluluk alma bilinci kazandırılmaktadır.       

Özetle resim dersinin hedefleri, estetik değerlere sahip, sanata ve sanatçıya duyarlı, sanat eleştirisi yapabilen, sorumluluk  ve görsel algılama becerisine sahip bireyler kazandırmaktır.

   EBRU SANATI

EBRU NEDİR?

Kâğıt süsleme sanatlarının en önemlilerinden biri... Bütün Osmanlı sanatlarında olduğu gibi usta-çırak usulü ile öğrenilen ve sanatçının iradesi dışında birçok değişkenden etkilenen bir sanattır.

Ebru; renklerin suyla dansının yarattığı bir ahenktir aslında. Bazı kaynaklar ebrunun, yüz suyu anlamına gelen "ab-ı ru" sözcüğünden, bazı kaynaklar ise Orta Asya dillerinden Çağatayca'da hareli görünüm, damarlı kumaş ya da kağıt anlamına gelen "ebre"den geldiğini söylese de en yaygın kanı, kelimenin kökeninin Farsça; bulutumsu, bulut gibi anlamına gelen "ebri" den gelmekte olduğudur. Her ne şekilde isimlendirilse isimlendirilsin insanlara da isim olan ebru, gizemli bir ahenk taşıyor.

Zorlu ve emek isteyen bir sanat olan ebru, geri dönüşü olmayan, tekrarı olmayan, çok değişkenli bir sanattır.

Birçok eski eserde süsleme amacıyla kullanılan ebru, geleneksel el sanatlarımızdan olmasına rağmen yakın zamana kadar unutulma tehlikesi ile karşı karşıyaydı. Dünya çapında çeşitli milletler tarafından sahiplenmeye başlanmış, bazı ülkelerde ebru yapımı sırasında kullanılan malzemeleri üreten firmalar boy göstermişti.

Ebru sanatında son devrin piri merhum Mustafa Düzgünman gerek yetiştirdiği öğrencilerle gerek bu sanata kazandırdığı anlayışla manevi hazinelerimizden birinin payidar kalmasında büyük rol oynamıştır.

GELENEKSEL TÜRK EBRU SANATINDA KULLANILAN MALZEMELER

KAĞIT : Emici özelliği fazla ve mat olanları tercih edilir. Genellikle birinci hamur kâğıt kullanılır.

KİTRE: Kitre, Anadolu’da yetişen, geven türü dikenli bitkilerden elde edilen, yapışma özelliği az olan bir zamk çeşididir. Suyla birlikte karıştırılarak uygun kıvam elde edilir. İpek kitresi ise, toz halinde hazır olarak satılmaktadır. Piyasada aktarlarda bulunabilen kitrenin plaka halinde, beyaz ve topraksız olanları tercih edilmelidir.

TEKNE: Ebru yapımında tekne dediğimiz, içine kitre konan kaplar kullanılır.

FIRÇA: Fırçanın sapı için, esnek olduğundan dolayı gül dalı kullanılır. Kıllar ise, at kuyruğundan elde edilir.

BOYALAR: Ebru yapımında genellikle oksit kırmızı, oksit sarı, oksit siyah, lahur çiviti kullanılır. Diğer renkler de bunların karışımından elde edilir. Güzel bir ebru için renkleri uyumlu kullanmak önemlidir. Bu nedenle koyu renklerden başlanarak renkler kullanılır. Tabandaki siyah boya, üzerindeki boyaları canlı ve aktif gösterir. Aralardaki beyazlar da renklere hareket getirir.

ÖD: Renklerin kitre üzerinde kalmasını sağlar. Boyanın içine atılarak kullanılır. İpek boyalar için kullanılmaz.

BİZ: Büyük, kalınca iğne olup, ebruya şekil vermekte kullanılır.

  EBRU NASIL YAPILIR ?

Ebru yapımına başlamadan önce seçilecek kağıdın ölçüsüne uygun büyüklükte bir tekne alınır, tekne kitreli su ile doldurulur.

Ebru teknesi basitçe alüminyum bir baklava tepsisi gibidir. Kitre, bir bitkinin özü olup baharatçılarda (aktarlarda) satılır. Sinme bir avuç veya tepeleme iki çoba kaşığı kitre iki litre kadar su içinde 2, 3 veya 4 gün bekletilerek kitrenin su içinde iyice şişmesi sağlanır. Şişen kitre su içinde el ile yoğurularak suya karışması sağlanır. Kitreli su boza kıvamında veya az seyreği olmalıdır. Hazırlanan sıvı ince bir tülbent ile süzülerek temizlenir. Son haliyle tekneye yavaşça (köpürtmeden) boşaltılır.

Değişik renklerde toprak boyalar ayrı ayrı iki cam yüzey (veya seramik, krom) arasında iyice ezilir. Ezilme esnasında hafif su katılır. Ezilme sonrasında meydana gelen çamur benzeri boyaya sığır ödü katılarak 15 gün veya bir ay kadar bekletilir. Boyanın öd asidiyle pişmesi sağlanır. Beklemeden sonra mamül sulandırılarak kullanılır. Boya açılmıyorsa öd katılır. Rengi açmak için su kullanılır.

Bir ebru bir defa yapılabilir.

Hazırlanan boyalar fırça veya metal çubuk yardımıyla daha önce hazırlanmış olan kitreli suyun üst yüzeyine damlatılır.Boyaların açılmasını ve şekillerin yuvarlaklığını kesin olarak bilemeyiz. Ancak fikir sahibi oluruz. Yaptığımız ebrunun tam olarak nasıl olacağını değil neye benzeyeceğini bilebiliriz. Bu yüzden iki defa aynı ebruyu yapmak imkansızdır.

Kağıt tekneye serilir, iş tamamlanır.

Kağıt düzgünce tekne üzerine bırakılır, görüntünün kağıda işlemesi sağlanır. Kağıt temiz bir ortamda kurumaya bırakılır.

Su yüzeyinde meydana gelen şekiller, teknik gereksinme sonucu daha çok soyut olarak gelişir. Bu düzenlemeden sonra seçilen kağıt su yüzeyine yatırılır. Birkaç saniye sonra kaldırılır ve kitreli suyu süzülünceye kadar iki ucundan asılır.

Bu ebrû tekniğinde sanatçı, boyaların kitreli su üzerindeki dağılışına yeterince hakim olamaz. Bu yüzden bir takım kalıplaşmış ebnrû tipleri oluşmuştur.

  EBRU ÇEŞİTLERİ

BATTAL EBRU : Boyaların koyu renkten başlanarak, açık renge doğru fırça yardımıyla Kitreli su üzerine serpilmesiyle elde edilir. Boyalar daha sonra kağıda geçirilir. Basit bir ebru çeşidi gibi görünmekle birlikte, boyaların yüzeyde eşit miktarda ve büyüklükte dağılmasını sağlamak, özellikle ebru yapmaya yeni başlayanlar için pek de kolay olmamaktadır. Diğer ebru çeşitlerine geçebilmek için önce Battal Ebruyu doğru yapmak gerekir.

GEL - GİT EBRUSU : Battal Ebru yapıldıktan sonra ince bir çubuk yardımıyla üzerine paralel çizgiler çekilerek oluşturulur.

ŞAL EBRUSU : Gel-Git Ebrusu yapıldıktan sonra yine ince bir çubuk yardımıyla enine üç adet, boyuna da iki adet ( S ) harfi, bunların aralarına da istenildiği gibi kavisler çizilerek hazırlanır.

SOMAKİ (MERMER) EBRUSU : Gel-Git veya şal Ebrusu üzerine fırça yardımıyla Battal Ebru yapılarak elde edilir.

TARAKLI EBRU : Ebru teknesinin eninden 5 mm. küçük tahtalarla, belli aralıklarla dizilmiş toplu iğne, tel veya ince çivi ile hazırlanan taraklar kullanılarak yapılır. Önce Gel-Git Ebrusu oluşturulur, daha sonra Gel-Git enine hazırlandıysa boyuna, boyuna hazırlandıysa enine tarak yardımıyla tarama yapılır. Eğer istenirse üzerine enine veya boyuna " S " harfleri çizilerek taraklı şal ebrusu oluşturulur.

HAFİF EBRU : Üzerine daha sonra yazı yazmak için oluşturulan, renkleri
soluk ve cansız ebrulardır. Burada yazı ön plana çıkar. Hazırlanan kitreye su ilave etmek ve boyalara da damlalık yardımıyla öd ve su, ilave edilerek oluşturulan malzemeyle yapılır.

AKKASE EBRU : Arap zamkı kullanılarak hafif Ebrunun bazı kısımları kapatılır. Sonra daha koyu bir ebru yapılır. Arap zamkı sürülen yerler ikinci boyaları almazlar, boş kalan bu yerlere daha sonra yazı veya Tezhip yapılabilir.

KUMLU-KILÇIKLI EBRU : Tekne iyice kullanıldıktan sonra dibinde kalan kitreden bu çeşit ebru yapılır. Kitrenin kirlenmesiyle oluşan mukavemet ve boyadaki su oranının az olmasıyla, teknede boyaların çatlaklar oluşturmasıyla elde edilir.

YAZILI EBRU : Arap zamkıyla yazılan yazıların olduğu kısım boya almaz ve o bölüm boş kalır. Yazılı Ebruyu hem Hat hem de Ebru sanatı ile uğraşan sanatçılar yapmışlardır.

HATİP EBRUSU : Zemine Battal Ebru yapılır, sonra Hatip Ebrusunda kullanılacak renkler seçilir. Tekneye boyuna ve enine dört-beş adet eşit aralıklarla boya damlatılır, içlerine diğer renkler de aynı şekilde damlatılır. Burada boyaların çaplarının eşit olmasına dikkat etmek gerekir. Daha sonra üzerlerine çubuk yardımıyla şekil verilir.

ÇİÇEKLİ EBRULAR : Zemine Battal Ebrusu yapılıp üzerine çubuklar yardımıyla lale, gelincik, karanfil, papatya gibi çiçekler

Türk Süsleme Sanatları

  HAT SANATI

Hat sanatı denilince Arap harfleri çevresinde oluşmuş güzel yazı sanatı akla gelir. Bu sanat Arap harflerinin 6.-10. yüzyıllar arasında geçirdiği uzunca bir gelişme döneminden sonra ortaya çıkmıştır.

Türkler, Müslüman olduktan ve Arap alfabesini benimsedikten sonra uzun bir süre hat sanatına herhangi bir katkıda bulunmamışlardır. Türkler hat sanatıyla Anadolu'ya geldikten sonra ilgilenmeye başladılar ve bu alanda en parlak dönemlerini de Osmanlılar zamanında yaşadılar. Yakut-ı Mustasımi'nin Anadolu'daki etkisi 13. yüzyıl ortalarından başlayıp 15. yüzyıl ortalarına kadar sürdü. Bu yüzyılda yetişen Şeyh Hamdullah (1429-1520) Yakut-ı Mustasımi'nin koyduğu kurallarda bazı değişiklikler yaparak Arap yazısına daha sıcak, daha yumuşak bir görünüm kazandırdı. Türk hat sanatının kurucusu sayılan Şeyh Hamdullah'ın üslup ve anlayışı 17. yüzyıla kadar sürdü. Hafız Osman (1642-98) Arap yazısına estetik bakımdan en olgun biçimini kazandırdı. Bu tarihten sonra yetişen hattatların hepsi Hafız Osman'ı izlemişlerdir.

Türkler altı tür yazı (aklâm-ı sitte) dışında, İranlılar'ın bulduğu tâlik yazıda da yeni bir üslup yarattılar. Önceleri İran etkisinde olan tâlik yazı 18. yüzyılda Mehmed Esad Yesari (ölümü 1798) ile oğlu Yesarizade Mustafa İzzet'in (ölümü 1849) elinde yepyeni bir görünüm kazandı. Türk hat sanatı 19. yüzyılda ve 20. yüzyıl başlarında da parlaklığını sürdürdü, ama 1928'de Arap alfabesinden Latin alfabesine geçilince yaygın bir sanat olmaktan çıkıp yalnızca belirli eğitim kurumlarında öğretilen geleneksel bir sanat durumuna geldi.

Yazı Türleri

Hat sanatının doğduğu dönemde ortaya çıkan altı tür yazı ile İranlılar'ın bulduğu tâlik dışında başka birçok yazı türü daha vardır. Bunların bir bölümü fazla yaygınlaşamamış, bir bölümü de belli alanlarda kullanılmıştır. Örneğin Türkler'in geliştirdiği divani yazı yalnızca Divan-ı Hümayun'da yazılan önemli belgelerde, yazılması ve okunması özel eğitim gerektiren siyakat ise mali kayıtlarda kullanılmıştır. Kolay yazıldığı için günlük yaşamda yaygın olarak kullanılan bir yazı türü olan rik'a da 19. yüzyılda sanat yazısı durumuna gelmiştir. Rik'a ile altı yazı türünden biri olan rika birbirine karıştırılmamalıdır.

Hat sanatında yazılar büyüklüklerine göre de farklı adlarla anılırdı. Duvarlara asılan levhalarda, cami, türbe gibi dinsel yapılardaki kuşak ve kubbe yazılarında, her tür yazıtta kullanılan ve uzaktan okunabilen yazılara iri anlamında celi adı verilirdi. Daha çok sülüs ve tâlik yazının celisi kullanılmıştır. Alışılmış boyutlardan daha küçük harflerle yazılan yazılara hurde, gözle kolay seçilemeyecek boyuttaki yazılara da gubari (toz) denilirdi.

Yazı Araç Gereçleri

Hat sanatında da yazının temel aracı kalemdir. Hat sanatında kalem olarak daha çok kamış kullanılırdı. Kamışın ucu yazılacak yazının kalınlığına göre makta denilen sert maddelerden yapılmış altlığın üstünde eğik olarak tutulur ve kalemtıraş olarak adlandırılan özel bir bıçakla yontulurdu. Celi yazılar ise ağaçtan yapılmış kalın uçlu kalemlerle yazılırdı. Çok ince yazılar için madeni uçlar da kullanılmıştır. Hat sanatında kullanılan mürekkep de özel olarak hazırlanırdı. Yağlı isin çeşitli katkı maddeleriyle karıştırılmasıyla elde edilen bu mürekkep akıcı biçimde yazı yazmayı sağlar, yanlış yazma durumunda da kolayca silinirdi. Hat sanatında kullanılan kâğıtlar da özeldi. Mürekkebi emip dağıtmaması, kaleme akıcılık sağlaması için kâğıtlar âhar denilen bir maddeyle saydamlaştırılırdı.

Hat Eğitimi

Hat sanatıyla uğraşan kişiye “güzel yazı yazan sanatçı” anlamına gelen “hattat” adı verilir. Hattatlar yüzyıllar boyu usta-çırak ilişkisi içinde yetişmişlerdir. Hat sanatını öğrenmeye heveslenen kişi bir hattattan ders alırdı. Başlangıçta alıştırma niteliğinde çalışmalara dayanan ve “meşk” adı verilen bu dersler tek tek harflerin yazılışının öğrenilmesiyle başlar, harflerin birleşme biçimleriyle, sözcüklerin ve tümcelerin yazılış tarzlarının öğrenilmesiyle sürerdi. Ortalama üç beş yıl kadar süren bu eğitimin sonunda hattat adayı iki ya da üç hattatın önünde yazı yazarak bir çeşit sınav verirdi. Hattatlar bu yazıyı beğenirlerse altına imzalarını koyarlardı. Buna başarı ya da izin belgesi anlamına gelen “icazetname” adı verilirdi. İcazetname almamış kişi hattat sayılmaz, dolayısıyla yazdığı bir yazının altına adını koyamazdı.

  HAT SANATINA ÖRNEKLER 

  KUMAŞ BOYAMA NASIL YAPILIR?

Malzemeler

Kumaş, fırça, parşömen kağıdı, kalem, kumaş boyası, palet, su kabı.

Yapılışı

Kumaşı düz bir alana yerleştirin. Boyanacak yerin alt kısmına kalın bir kağıt parçası koyun (altına boya geçmemesi için). Kullanacağınız renkten bir miktar alıp paletin üzerine koyun. Boya eğer kıvamında değilse az miktarda su ekleyebilirsiniz. Boyayacağınız alan geniş ise kalın fırça, dar bir alan ise ince fırça ile boyayın.

Boyama esnasında fırça darbelerini hep aynı yönde yapmalısınız yoksa dalgalı bir görüntü oluşabilir. Başka bir renge geçerken mutlaka fırçanızı su ile temizleyin, aksi takdirde kullanacağınız diğer rengin tonunda farklılaşma görülecektir.

Kumaş üzerine hazırlanan desen kağıdı iğnelenir. Kumaş ile desen arasına karbon kağıdı yerleştirilir. Desenin üstünden kalemle çizilerek model kumaşa çizilir. Metalik yaldızla desenin üzerinden kontür çizilir. Kontürün içi kumaş boyası ile renklendirilir.
 

Kırlent, oda takımları, gözlük kılıfı, masa örtüsü, perde, mutfak takımı, fular, Bluz, eşarp, abajur, mendil, pano, çanta, kumaştan yapılmış terlik ayakkabı, tahtadan yapılan takılar...

BOYAMA TEKNİKLERİ

Boyama Tekniği
Kumaş boyasında farklı teknikler kullanarak değişik sonuçlar elde edebiliriz.

Örneğin kontür tekniği; kullandığımız desenin kenarındaki çizgilerin üzerinden fırça ile hat olarak geçirilmesidir.

Tonlayarak boyama: bir rengin farklı tonlarını kullanarak olur. Genelde en açık tonundan koyuya doğru yapılan boyama tekniğidir.

Düz boyama: Seçtiğimiz deseni istediğimiz renkle boyayarak uygulanır. İstenirse kullanılan rengin koyu tonuyla çerçeve de yapılabilir.

Bir de tüm bu tekniklerden yararlanarak farklı türde bir boyama şekli de uygulayabilirsiniz.

Sırma & Maraş işi
Maraş işi boyamanın en büyük özelliği tek yüzlü bir işleme olmasıdır. Desenin altı özel olarak hazırlanan karton ile kabartılıp yedi kat sırma desen üzerinden atlatılarak kenarlarda içlik ile karşılıklı tutturulur. Aynı işlem yanyana uygulanarak işlenir.

RENKLER VE UYUMLARI

RENK SEÇİMİ VE UYUMU
Renk uyumu desenin ön plana çıkması açısından çok önemlidir. Bu yüzden birbiriyle uyumlu renkler seçilmelidir. Bunun yanında renkleri aynı oranda kullanmak ürüne monoton bir hava verecektir. Birbirine uyumlu farklı renkleri farklı oranlarda kullanmak desene canlılık katacaktır. Açık ve koyu renkleri birarada kullanarak bunu sağlayabiliriz. Alanlı çalışmalarda desenin içi genellikle açık renklerin hakim olacağı şekilde doldurulmalıdır.

RENKLER NASIL ELDE EDİLİR?

Kırmızı + Sarı = Turuncu

İki kat kırmızı + Mavi = Mor

Kırmızı + 2 Kat Mavi = Eflatun

Kırmızı + Mavi + Siyah = Bordo

Sarı + Siyah = Sütlü Kahverengi

Mavi + Yeşil = Cam Göbeği

Kırmızı + Sarı + Beyaz = Yavruağzı

Mavi + Siyah = Lacivert

Sarı + Yeşil = Açık Yeşil

Yeşil + Kırmızı = Kına Yeşili

Mavi + Beyaz + Siyah = Duman rengi

Boyama Hakkında Dikkat Edilmesi Gereken Noktalar

*  Kumaş üzerine deseni çizdikten sonra renk denemesi yapmadan boyaya geçmeyin. Kumaş üzerinde seçtiğiniz renk beklediğiniz tonda çıkmayabilir. Bunun için boyamanın hemen öncesinde minik bir kumaş üzerinde renginizi test edebilirsiniz. Beklediğiniz ton çıktığı takdirde bu rengi gönül rahatlığıyla esas kumaşınızın üzerinde uygulayabilirsiniz.

* Boyama yaparken kumaş kalın ise boyayı fazla miktarda sürmelisiniz. Kabartma boya kullanırken boya çok çabuk kuruduğu için hızlı bir şekilde çalışmanız gerekecektir. Boyayı eşit miktarda ve düzgünce sürmelisiniz. Boyanan yüzeyin üzerine tekrar boya sürmemelisiniz.

*  Boyama yapılacak kumaş temiz olmalı ve kırışık olmamalı

*  Farklı markaların boyalarını karıştırarak bir arada kullanmamalıyız.

*  İlk aşamada kolay ve küçük işler denemelisiniz.

*  Boyalar kullanılmadan önce mutlaka çalkalamalısınız.

*  Sık sık yıkanacak kumaşları az kabartmalısınız.

*  Sık sık yıkanacak kumaşlarda pul, sim işi az kullanmamalısınız.

*  Kabartma boyalara her kullanımdan önce 2 damla su ilave etmelisiniz.

*  Kenar kesiminde kumaşın dağılmaması için kumaşın tersine tırnak cilası sürebilirsiniz.

*  Boya

  BATİK ÇALIŞMASI  NEDİR?

  NASIL YAPILIR?

 Batik özel bir boyama tekniğidir. Batik teknikleri ve boyaları ile bir çok renk uyumunu ve desenini bir emtea üzerinde gerçekleştirmek mümkündür.

Batik'in tarihçesi: Batik, Uzak Doğu'da ipeğin menşei olan Çin, Japonya bilhassa Jawa, Endonezya, Malezya, Hindistan, Pakistan gibi ülkelerde uygulanmakta olan halk sanatıdır. Türkiye'de yapılan gözlemler neticesinde Doğu Anadolu ve Orta Anadolu'da çok basit ve ilkel batik parçalarına rastlanmıştır. Bu yörelerdeki insanlar,süpürge ve kiraz dallarının balmumuna batırarak kendi dokumuş oldukları ipekli ve pamuklu kumaşlar üzerine bezemeler yapmışlardır. Kullandıkları boyalar ise doğadan elde edilmiş, bugün bile değeri çok yüksek kök ve ot boyalardır.
BATİK TEKNİĞİ VE ÇEŞİTLERİ
Bağlama (düğümlemeBatik)
Katlama Batik
Ters Batik
Teğelli Batik
Tuzlama Batik
Tijantik (balmumu) Batik

Bağlama Batik: Bağlama Batik, kumaşın değişik yerlerinden değişik şekillerle bağlanarak boyaya atılıp, bağlanan yerlerin boya olmamasıyla oluşan şekillere denir. Bağlama Batik'de, bağlama şekilleri değiştikçe ortaya çıkan modellerde değişir. Bağlama çeşitleri 5'e ayrılır.Bunlar;
Düz
Verev
Çapraz
Pisi
Düğümleme
Bağlama Batik'de kullanılan ipler;
İngiliz sicimiPamuk sicimler Pamuklu iplikler Makara iplikleri
Bağlama Batik yapımı: Bağlama batikte yapacağımız işe göre seçtiğimiz boyalardan bir miktar (bir-iki çay kaşığı) alıp bir naylon çorap içine koyarız. Kaynar suda boya ezilir.Buna gerektiği kadar su ilave edilerek, boyanın sabitleşmesi için bir çorba kaşığı tuz koyup, bir süre kaynatılır. Ezilmiş boyaya ilave edeceğimiz suyu, elde etmek istediğimiz renge göre ayarlamalıyız. Koyu renk istiyorsak daha az su veya bir başka değişle daha çok boya, açık renk istiyorsak daha bol su veya daha az boya kullanmalıyız.Çok renkli yapmak istediğimiz emtealar için aynı uygulamayı diğer renkler için de yapmalıyız. Boya ilave edeceğimiz suyun tuz ilaveli olmasına dikkat etmeliyiz. Boyamız kaynarken kumaşımızı hazırlamalıyız. Örneğin, bir eşarp yaparken çepeçevre kenarlarını avcumuzun içinde pili pili toplayıp bağlarız. Böylece kumaşımıza boydan boya bir kenar yapmış oluruz. Yumru halde bir tutam kumaş alıp, orta yerinden sıkıca boğarsak desenimiz bir güle benzer. Kumaş üzerine attığımız düğümler de o düğüm içerisindeki kısmı boyadan koruyacaktır. Boyamız bittiğinde kumaşı iyice ıslatıp sıkmalıyız. Kaynatmış olduğumuz boyayı ocaktan indirdikten sonra kumaşımızı istediğimiz renk boyalara, açıktan koyuya doğru sırasını takip ederek batırmalıyız. Daha sonra kumaşı boyadan çıkararak soğumasını beklemeliyiz. Soğuyan kumaş, önce bağları açılmadan soğuk ve sabunlu suda yıkanır. Bu işlemi,boyanın fazlalığının, boyanmasını istemediğimiz yerlere sızmasın diye yaparız. Daha sonra bağları açıp tekrar soğuk suyla çalkalarız. Fiksesini yapmak için sirkeli suyla durularız, ardından ütüleriz. Bağlama Batik'de:

Kumaşı bağlayarak boyanın içine atrız

Boyar maddeyi kumaşın içine bağlarız.Boyar madde dediğimiz ise, ıspanak, pancar veya soğan kabuğu olabilir.

Kumaşı istenilen tarz bağlayıp boyamaya hazır hale getirin
Bağlanmış kumaşı iyice ıslatıp,sıkınve boyaya batırın

Kumaşın bağlarını açmadan soğuk ve sabunsuz suyla

çalkalayıp boyanın fazlasını akıtın
Bağları açıp ılık ve sabunlu suyla durulayın

Çapraz düz bağlama

Katlama Batik: Bağlama batik tarzına benzer. Bu Batik türünde kumaş katlanıp birkaç yerinden boyaya batırılır.12 ayrı çeşit katlama şekli vardır.

Ters Batik: Ters batik ,koyu renk kumaşlarda,boyası çıkan kumaşlarda,bağlama teknikleri ile bağlanarak renklerinin açılması tekniğidir. Kumaş çeşitlerine göre ipliklerle bağlandıktan sonra kloraklı suya yada piyasada satılan renk açıcı ilaçlara bastırılarak renginin açılması sağlanır.Açıcı suya bastırılan kumaşta bağlanmayan yerlerin rengi açılacağından,istenilen açıklığa kavuşana kadar ilaçlı suda bekletiriz.Daha sonra kumaşımız bol su altında iyice durulayıp,bağlamış olduğumuz ipleri keseriz ve durulama işlemini tekrarlarız.Ters batikte fikse işlemini yapmaya gerek yoktur .Bu batik tarzı, her cins kumaşa uygulanamaz.İlaca dayanıklı olmayan özellikle ipekli kumaşlar kullanılmaz .

Teğelli Batik:Kumaş cinslerine göre kullanılacak olan ipliklerle değişik teğel çeşitleri ile teğellenir.İplerin iki ucu çekilerek büzülür.Daha sonra, diğer batik çeşitlerindeki gibi hazırladığımız boyanın içine batırılır ve 10_15 dakika bekletilir.Bu işlemden sonra kumaşı soğutup ,soğuk suyda durularız.Teğellediğimiz ipleri söktükten sonra sirkeli suda durulayıp fiksesini yaparız.

Tuzlama Batik:Apresi alınmış kumaş ıslatılır,kasnağa gerilir veya düzgün bir zemin üzerine yayılır.Öncelikle kumaş nemlendirilir,daha sonra kalın bir fırça yada pamuk yardımıyla ipek boyaları ile renklendirilir.Kumaşta değişik efektler yaratmak için fotoğrafçıların film banyosunda kullandıkları Hipo sülfit tuzu kumaşın üzerine serpiştirilir.Şayet hiposülfit tuzu yok ise kristal tuz da kullanılabilinir.Genellikle piyasada tuzlama batik için hazırlanmış olarak bunları temin edebiliriz.Kumaşımız kurumadan hiposülfit tuzu üzerine serpiştirilir ve istenilen yöne doğru tuzlar akıtılır,tuz aktığı yerde boyanın rengini açacağından kumaşa orjinal renkler verir.Daha sonra kumaşın kuruması beklenir ve tuzlar temizlenir.Kumaş,tersinden ütülenir.Bu işlemden sonra kumaş sertleşeceği için tekrar yıkanıp ütülenmesi gerekir.

Tijantik(Mumlu) Batik:

Kullanılacak malzemeler:Eritme kabı,kasnak,raptiye,fırça,balmumu,parafin,kumaş boyaları,boya kapları ve kumaşımız.Mumlu batikte ölçü şöyle olmalıdır.Toz boya kullanılıyorsa 1_2 çay kaşığı toz boya,yarım litre su.Fiksasyon için,bir litre suya iki çorba kaşığı beyaz sirke konur.Mum için 100gr. balmumu,100gr.parafin(kırma işlemi yapılacaksa 1/3 balmumu,2/3 parafin olmalıdır.Parafin arttıkça kırılma işlemi fazlalaşır.)
Tijantik Batik uygulaması:
Mumlu batik pamuklu ve ipekli kumaş cinslerine uygulanan batik türüdür.Tijantik batik yapılırken aşağıdaki sıra uygulanır.
Konu seçilir.

Konuya göre renk ve desen seçimi yapılır.

Seçilen desen kumaşa geçirilmeye hazırlanır.

Kumaş ipek değilse sabunsuz sıcak suda yıkanır ve ütülenir.
Desen kumaşa geçirilip boya tonları hazırlanır,

Desen çizilmiş olan kumaş, kasnağa gerilir fakat bu işlem sırasında kumaşın dokularına dikkat edilmelidir.Kumaş ne gevşek ne de çok gergin tutulmamalıdır.

Emaye veya bakır bir kap içinde parçalanmış balmumu ve parafin karışımı ateş üzerinde eritilir,

Kumaşta beyaz kalması istenilen yerler sıcak balmumu ile kaplanır,kumaşta balmumunun kuruduğu görüldükten sonra boyaya batırmak üzere hazırlanır.
Eğer kumaşımız çok kalın bir kumaş ise balmumunun,kumaşın tüm dokularını kapatıp kapatmadığına emin olmalıyız,bunu ışığa tutarak yada alt dokularına bakarak anlarız,
Kumaşımız boyaya batırılmadan önce su dolu kapta ıslatılır,
Sudan çıkarılan kumaş ilk rengin boyasına batırılır.Boyama işlemlerinde kumaşın her yerinin aynı oranda boya emmesine dikkat edilmelidir.Kumaş boyanın içinde sürekli hareket halinde bulundurulur.Gekirse elde sıkılarak çatlatılır.
Boyadan çıkan batik tekrar su küvetinin içine konur ve boya bırakmayıncaya kadar suyu değiştirilir.
Her renge göre bu işlem tekrarlanır.
Daha sonra kumaş üzerindeki balmumu,ütü ile önünden ve arkasından gazete kağıdı konularak eritilir temizlenir.Boya işleminde açıktan koyuya doğru bir sıra izlenir. Bu batikte en az iki, en fazla dört renk kullanılır.
 

Çizme ve kazıma yolu ile Mumlu Batik:Balmumu batiğin değişik bir türüdür.Açık renk pamuklu kumaşlarda ve ipekli kumaşlarda kullanılır.Batik yapılacak kasnağa gerilmiş kumaşın tümü önceden eritilerek hazırlanmış balmumu ve parafin ile kaplanır.Kumaş tamamen kurutulduktan sonra kumaşı zedelemeyecek şekilde sivri uçlu bir aletle,önceden seçilmiş motifler kazınır ve boyama işlemi yapılır.Boya kuruduktan sonra kumaş 2 gazete kağıdı veya saman kağıdının arasına konularak ütülenmek süretiyle mumdan arıtılır.Eğer kumaşta yağ lekesi oluşmuş ise kumaşı selülozik tinere batırmalıyız ve sonrasında sabitleştirme işlemi yapmalıyız.

Çeşitli batik örnekleri